Thursday, June 16, 2011

Gudloysi og okkara kristnu børn


Hendan greinin er ikki skriva við øllum gudsavnoktarum í huga. Heldur verði skoti eftir tí sum vit ídag kalla ný-ateisman, sum er ein vaksandi og víðgongd rørðsla, við endamálinum at innføra ein form av statsateismu. Greinin leggur dent á at slík ávirkan sum nú snýkir seg runt í vesturlendska samfelagnum, oftani undir meiri tolerantum heitum, eisini so smátt er við at gera seg galdandi í Føroyum.


Hvat er tað ávísir høgt framstandandi gudloysingar vilja við okkara kristnu børnum? Eg havi varhugan av at Dinesh D’Souza í bókini ‘What’s so great about Christianity’, ikki rakkur so langt við síðuna av, tá hann pástendur at alt í meðan‘gudloysis hugsan og ávirkan sum heild reduserar fólkatalið í vesturlendska samfelagnum og teistar í hesum høpi føða hópin av børnum, so er einasti hugsandi møguleiki fyri ateisma, um hon skal kunna bera seg, at lata teistarnir føða næstu ættarliðini fyri síðani at lata gudloysi taka monopol uppá indoktrineringina. 

Hetta ljóður bara heilt sinnisjúkt (helt eg sjálvur), men so eru tað líka ábendingarnar sum tala fyri hesum, so sum ávísar hendingar, tey mongu úttalisini, eins væl og hópin av skrivaðum tilfari sum staðfestir at hendan møguliga dapra myndin hjá D’Souza ikki er heilt ósannlík.

Tildømis kann eg her sipa til eitt úttalisi hjá tí Amerikanska gudloysis felagskapinum, Council of Secular Humanism:
 'We respect the right to privacy. Mature adults should be allowed to fulfill their aspirations, to express their sexual preferences, to exercise reproductive freedom, to have access to comprehensive and informed health-care, and to die with dignity.'


Rætturin til privat lív tykist her at skulu veitast til persónar sum hava nátt búnum aldrið. Men tann meiri avgerandi spurningurin sum vit mugu seta her er, hvør í skal hava rættin at uppala og indoktrionera tey sum koma undir búnan aldur.

Í hesum sambandinum lýsa hesir ateistar sítt mið og endamál soleiðis:

'We do not think it is moral to baptize infants, to confirm adolescents, or to impose a religious creed on young people before they are able to consent. Although children should learn about the history of religious moral practices, these young minds should not be indoctrinated in a faith before they are mature enough to evaluate the merits for themselves.'

Ein nøkulunda yvirseting av hesum ljóðar: 
‘Vit halda tað verða ómoralskt at doypa børn, konfirmera ung ella trýsta nakra trúarjáttan á tey áðrenn hesi er før fyri at samtykja. Tó at børn eiga at læra um og søgu og religiøsan moral og sið, eiga hesi ikki at verða ávirka av trúgv áðrenn tey sjálvi eru nóg búgvin at taka eina avgerð.
 Hetta er tað sum hesar gudloysingar rokna sum indoktrinering. Við øðrum orðum, hesin bólkur av ateistum vil stegða allari sokallari kristnari indoktrinering av børnum, ella rættari sagt ávirkan á børn, í skúlun, í kristnum heimum og á kristnum møtum.

Í einum føroyskum høpi vildi ein slík lóg banna sunnudagsskúlun, ungdómsmøtum (fyri ungum upp til 16-18 ár), kristnum barnalegum (tildømis Zarepta og Nesvík), barnamøtir, eins væl og bann at taka børn á kristin møtir og at kunna uppala hesi í kristnari trúgv, læru og ávirkan heima.

Men er hetta ikki brot á mannarættindir, brot á frælsi og privata lívið og familjulívið? Er hetta ikki at líkna við stats-ateismu?

Ein kundi hildi at Council of Secular humanism bara umboðar ein líttlan vong, men so er ikki. Felagskapurin samstarvar við gudloysis frontfigurum so sum Richard Dawkins og Mike Harris, sum hava stóra ávirkan eisini á fleiri ættarlið í Føroyum:



Tað eigur tí ikki at undra okkum, at persónar sum Richard Dawkins sýna somu vælvild mótvegis hesi statsateismu, eins væl og avtøku av foreldranna rætti og myndugleika at ávirka børn teirra eftir sannførdu heimsmyndini ella religión; her hevur Dawkins hevur úttala seg soleiðis: 
'Eru børn ognin hjá foreldrum…eiga hesi at hava frælsi at noyða børn teirra at trúgva? Áttu vit at verði ímóti um samfelagi greip inn?'
Í 2007 var ein mótmælis áheitan send til ensku stjørnina, um at banna foreldrum og samkomum við lóg, at ávirka børn, undir 16 ár aldrinum, við fedranna trúgv:

The petition:We the undersigned petition the Prime Minister to Make it illegal to indoctrinate or define children by religion before the age of 16. More detailsSubmitted by Jamie Wallis – Deadline to sign up by: 04 June 2007 –Signatures: 2,242In order to encourage free thinking, children should not be subjected to any regular religious teaching or be allowed to be defined as belonging to a particular religious group based on the views of their parents or guardians. At the age of 16, as with other laws, they would then be considered old enough and educated enough to form their own opinion and follow any particular religion (or none at all) through free thought.


Men eru hesir ateistar veruliga samdir í hesum etikki? Ivaleyst ikki, í hvussu er ikki, tá talan er um børn í verða uppæld eftir ateistisku hugsjónini. Í hesum førinum hevur Dawkins lagt lunnarnar undir ateistiskar summar barnalegur:


og eisini møguleikanum fyri framtíðar ateistiskum barnaskúlum:


Hetta skulu jú maðurin og aðrir gudloysis tilhengarir sjálvandi hava rætt til, men hví skulu tey kristnu ikki hava frið at njóta teirra frælsi til privatlív, familjulív og trúgv uttan ágang frá øðrum hugsandi?

Men ringt blívir bara verri.

Skulu vit hyggja nærri at hesum holdningi hjá ný-ateistunum, so kæra hesir ikki bara sína neyð viðvíkjandi rætti teirra kristnu at upplæra og uppala; teir orða seg eisini negativt um foreldranna rætt, at læra børn teirra um kristindómin, eins væl og ávirkanina hesa fáa úr samkomum, sum sinnisliga barnamisnýtslu, álíkari kynsligari barnamisnýtslu.

Á heimasíðu sínari sigur skrivar Dawkins:

But the point is this. If you can sue for the long-term mental damage caused by physical child abuse, why should you not sue for the long-term mental damage caused by mental child abuse? Only a minority of priests abuse the bodies of the children in their care. But how many priests abuse their minds? Why aren't Catholics and ex-Catholics lining up to sue the church into the ground, for a lifetime of psychological damage?…Humphrey argues that, in the same way as Amnesty works tirelessly to free political prisoners the world over, we should work to free the children of the world from the religions which, with parental approval, damage minds too young to understand what is happening to them. He is right

Fyri tað fyrsta er hetta ótrúliga ófólkaligt, niðurgerandi og frekt; harnæst veit eg ikki, hví maðurin ikki feiðar fyri egnu dyr fyrst.

Um Dawkins og aðrir ateistar krevja monopol uppá okkara børn og enntá seta upp ateist barnalegur og skúlar, hvør verður so ávirkanin hesir koma at pota niður í hesi ungu sinnini?

Her øtist eg við tað ávirkan, sum míni børn mugu tvingast at taka inn, um tey læra at tilvera og alheimurin er: 
'Einki snið, einki endamál, hvørki gott ella ilt, einki uttan blind, eirindaleys líkasæla (Richard Dawkins).' 
Ikki fyri at gloyma hvussu Dawkins sjálvur lýsir menniskja, tess nátturu í bókini ‘The Selfish Gene’. Í bókini myndar hann mennisku sum maskinir stýrdar av okkara arvaeindum (2). Víðari at arvaeindirnar eru óforgeingiligar  og at vit individi eru maskinurnar nýttar hjá hesum arvaeindum at yvirliva, inntil vit einaferð ikki orka meir, fyri síðani verða tveitt til síðis.  Víðari sigur hann at arvaeindirnar eru sjálvsøknar, við tí avleiðing at eisini individi (menniskja) er sjálvsøki (2); í veruleikanum meinar hann við ónd. Og víðari, at eitt samfelag bygt uppá hesa genetisku sjálvsøknis lógina vildi verið eitt ótespuligt samfelag at búð í. Víðari heldur hann fyri, at sjálvt um veruleikin er til at harmast um, er veruleiki tó veruleiki (3).

Sum ein annar kendur maður einafer tók til: 
Fyri ein mann sum ikki eigur vissuna um ein persónligan Gud, er lógin fyri lívið bygd á tey impulsir og instinktir sum tykjast verða tey bestu ella sterkastu.
Sum eisini William Provine (professari í Cornell universitetinum) sigur: 
‘modernaða samfelagi leggur upp til at vit arva onga siðamentan ella etiskar lógir, einki absolut sum kann vegleiða menniskja samfelagið’
 Og víðari: 
Tað eru eingir gudar, einki endamál, einki sum vegleiðir okkum…einki absolut fundament fyri etik, eingin meining við lívinum og heldur ikki fríður vilji’
 Tosa um mentalt barnamisbrúk og hesir ynskja monopol, at uppala míni børn í hesi sokallaðu veruleika heimsmyndini inntil tey hava nátt búnan aldur, hvat billa sovorni fólk sær inn?

Ein háttur at gera sær galt við einum slíkum monopoli, hevði verið gjøgnum frálæru innan vísindina, gudloysingurin Steven Weinberg, segði tað nøkulunda soleiðis: 
Um vísind kann oyða religiøsu ávirkanina á unga fólkinum, so haldi eg at hetta møguliga er mest týdningarmikla íløga vit kunnu gera’.
 Statsasteisma í Føroyum

Ein kann halda at slík ávirkan og eggjan til statsateismu og brot á frælsi og mannarættindir er langt frá føroyalandið at finna, men ein skal ikki leita leingi.

Á heimasíðuni hjá føroyska ateista felagskapinum Gudloysi, skrivar Jón Joensen, sum er limur í Gudloysi og enntá alment hevur umboða felagið soleiðis: 
er  rætt og slætt misnýtsla av okkara ungu. Við at lúgva fyri teimum, svíkja vit okkara skyldu yvirfyri teimum. Vit hava eina skyldu at forða fyri at hetta hendur. Vit máa ikki loyva fleiri av hesum religiøsu frískúlunum, og í tann mun vit longu hava teir, máa vit arbeiða fram ímóti at fáa teir avskaffaðar. Málið má eisini at fáa missionerandi religión út úr øllun almennum virksemi, harímillum skúlunum.
Legg merki til at eirindaleysa orðalagi er akkurát tað sum vit lósu omanfyri. Víðari skrivar Jón: 
Sjálvandi skulu vit ikki loyva foreldrum ella samkomum ella øðrum at lúgva fyri sínum børnum, og harvið gera óbøtiligan skaða á tey og teirra møguleika at taka lut í einum heimi, sum ikki samsvarar við teirra “vitan”. Heldur skal argumenterast beint øvugt, at børn sum hava eina so avskeplaða uppfatan av veruleikanum, skulu tvingast at møta upp, og móttaka frálæru um, hvussu heimurin í veruleikanum hongur saman.
Vit eru væl klár yvir at hetta sipar til sunnudagsskúlar, ungdómsmøtir, barnalegir, bíbliusøgir, bøn og andaligt prátt við børnini heima.

Eg veit ikki hvat lesarin heldur, men hetta tykist, sum eisini Council of Secular Humanism, Richard Dawkins og aðrir siga, at lógarvaldi átti at pilka vit rættin hjá kristnum foreldrum og loyvt fremmandum, at avgerða hvat hesi tosa um við nátturaborið. Eg øtist eisini við tankan, um at verða tvingaður at lata hesum persónum dóttur mina upp í hendur, sum síðani við frálæru skulu tvinga eina øðrvísi heimsmynd í hana; eina heimsmynd sum sigur: at hon í veruleikanum ikki er annað enn eitt egoistisk maskinarí, í einari verð uttan reglar, mið ella mál.

Her haldi eg Kristindómurin megnar tað munandi betri.