Tuesday, January 17, 2012

Aftursvar til Sjúrður Højgaard

Hetta er eitt stutt aftursvar til Sjúrður Højgaard, í samband við Bíbliuversiónir og týðingar. Størsti parturin av aftursvarinum og teksturin sum eg royni at afturvísa, kann lesast á Tórsportalinum (tað hevði loyst seg at lisi leinkjuna áðrenn ein helt fram at lesa hetta innleggi):


Mítt aftursvar:

Sjúrður, eg kann ikki verða minni samdur. Spurningurin í hesum førið er ikki hvør Bíblia er tann ringasta, men heldur hvør er at rokna sum betri. Um tú við prestunum inkluderar gudfrøðingar, so havi eg sjálvur eina MA í gudfrøði og liggi ikki inni við beskrivaða hatrinum mótvegis King James. 
Eg veit tað eru mong sum frøðast um tína yvirseting av KJV til føroyskt, tað gerið eg eisini. Tað sum eg havi ilt av, er tín ógvusliga upplyftan av KJV, alt í meðan tú samstundis niðurgerð aðrar versiónir og týðingar. Flestu sum hava tekstkritiska vitan, vita at tað var eitt megnarverk í 4-5 øld at skriva tann byzantiniska tekstin, men tað er líkaleiðis fakta at tað vóru serstakliga tey kristnu í Alexandria, sum líka frá fyrstu tíð høvdu skrivligu førleikarnar at takast við tekstkritik, at avskriva og rætta.

Tú skrivar:

"Tað er ikki bara prestabíblian hjá Dahl sum er gjøgnumsúrgað av alexandrianismu, platonismu, katolisismu og gnostisismu; nei, tað er tann hjá Victor eisini. Til dømis standa orðini “vaksa til frelsu” (1. Pæt. 2:2) eisini í Victors bíbliu, og tey eru løgd afturat av Origen og kampaní í Alexandriu. Tey finnast ikki í Luthers bíbliu, eiheldur gomlu donsku bíbliunum, eldri enn ca. 1880."

Høgni svarar:

Fyri tað fyrsta var gnostiska orðalagi, í nógvum førum tátíðar vísindaliga orðalagi, sum tildømis nýtslan av orðinum 'Logos', og fevnir yvir aðrar víddir enn bara gnostisismu (men nú veit eg heldur ikki hvat tú meinar við, tá tú sigur gnostisisma).
Orðið 'frelsa' hevur ein margfaldaðan týdning og nýtist ikki at sipa til frelsu frá eitt nú fortapilsi. Í høpinum av tekstinum tú vísir á, kann 'frelsa' líkaleiðis sipa til heilaggering, tað vil siga andaligan sigur í jarðarlívinum.


Hvussu veist tú annars, at tað var Origen sum legði hetta afrat tekstinum, serstakliga tá hann var í Alexandria? Nógvir halda, at hesin teksturin kom við Origen úr Alexandria til Kæsarea, men hví skal hetta takast sum eitt tekstavrik hjá Origen?

Sjálvandi kann 'frelsa' í 1 Pæt.2.2 ikki finnast í Lutersa yvirseting, eftir sum hon byggir á fyrstu útgávuna av Erasmus.

Tú má heldur ikki halda, at KJV er so nógv frammanfyri tær týðingarnar sum byggja á elstu handritini, vit vita tildømis at Jean Crispin gjørdi smáar broytingar í versiónina hjá Erasmus í 1570.
Heldur ikki er KJV fríða frá katólskari ávirkan, tað vil siga Vulgate. Erasmus hevði jú bara Vulgate í samband við 6 tey seinastu versini í Opinberingini. Eisini Ápostlasøgan 9:6 var eisini tikið frá Vulgate. Somuleiðis er Comma Johanneum (1 Jóh.5:7) eisini tikið frá Vulgate--ein fótnota frá einum fimta árhundra bíbliuhandriti, tiki frá einum fjórða árhundra latínska verkið við navninum Liber Apologeticus, sum í fimtu øld ivaleyst av óvart var yvirført frá fótnotu til tekstin sjálvan. Slíkt hendi til tíðir tá avskrivaðir vóru móðir ella ikki ansnir serstakliga í Vesturlendska tekstinum. Men hetta hevjar ikki KJV yvir aðrar Bíbliuversiónir.

Kort sagt, mong siga tú ert eitt málgeni, tað er eingin ivi um tað, eg haldi tað verða gott at tú ert útkomin við einari føroyskari KJV, eg havi einki ímóti KJV, og eg gleði meg at fáa eitt eintak. Men eg haldi kortini, í samband við 'King James Only' mótvegis øðrum versiónum at tú gert fjøll burtur úr sandkornum.