Showing posts with label ateisma. Show all posts
Showing posts with label ateisma. Show all posts

Saturday, April 14, 2012

Hví eitt kristiligt samfelag er tryggari at liva í


Hví haldi eg at eitt kristiligt samfelag verða tryggari av vaksa upp í enn í einum gudleysum? Hetta niðanfyri sigur kanska eitt sindur, tí hetta var útsøgnin hjá einum gudloysingi á kjak.org ídag:
"Fyri at svara yvirskriftini heilt stutt, nei. Kristin fólk eru ov avmarkað í sínum humori. Man má ikki banna, man má ikki happa, man má ikki niðurgera onnur fólk...tá er einki stuttligt eftir."
Tað er vorðin ein heimur sum hesir hava at bjóða uppá.

Og er Kristindómurin óndur og avmarkaður tí ein ikki hevur loyvi at happa?

Ivaleyst vilja hesir gudloysingar nú pástanda, at talan var um sjónvarpsendingar, media og ikki barnaskúlar, fyri at taka eitt dømi. Men um nú miðlarnir taka sær rættin at happa, hvat fær so okkum at halda, at hetta ikki verður ein áhaldandi tilgongd sum kemur at gjøgnumsúrga heila samfelagið?

Í hesum høpinum, er so ikki týðiligt at talan er um ein hugburð?

Niðanfyristandandi niðrandi orðini, funnin á einum øðrum veggi á kjak.org eru enn eitt snøkt dømi:
"Blíva trúgvandi ongantíð troytt av at útstilla seg sjálvan sum óvitandi tápur? Ella er trupulleikin kanska meira tann, at tey trúgvandi sjálv ikki duga at síggja hvussu stupid tey eru, og tískil ikki vita av, at tey útstilla seg sjálv sum óvitandi tápur? Vit, sum hava ein fungerandi heila og eina vitan sum strekkir seg útum bíbliuna: er tað ikki okkara skylda áhaldandi at peika á býttleikan hjá teimum trúgvandi soleiðis at tey so við og við fáa lúka grovastu tápuligheitirnar út?"
Vísir hetta ikki bara beisku og oyðandi nátturuna í hesum nýggja rákinum, sum vit ídag kalla fyri ný-ateismuna? Hvat hevur slíkur hugburður at bjóða okkara samfelagið?

Og hví hevur ateisma slíkan tørv á at ærumeiða, happa, niðurgera og halda mótstøðufólki fyri spott og gjøldur? Tí við tíðini innsær ein, at hetta í veruleikanum er tað sum teir duga best til:


Richard Dawkins sigur hetta so ómetaliga væl:



Eg hugsi bara um orðini hjá Pætur ápostlinum í Fyrra Pætursbrævið 2: 17:
"Æri øll, elskið bróðurskapin, óttist Gud, heiðrið kongin"

Saturday, March 24, 2012

Q ástøði og tann Søguligi Jesus (eitt aftursvar til Eivind Ortind Simonsen)

Teksturin niðanfyri er higartil seinasta seinasta aftursvar mítt til Eivind Ortind Simonsen, í samband við ástøði um ‘Q’ og tann Søguliga Jesus. Eg valdi at leggja seinasta aftursvarið og eina leinkju til kjak okkara (sum tíðanverri inniheldur eitt sindur av moldkasti eisini) út á bloggin sum eitt innlegg. Orsøkin er at Eivind ivaleyst umboðar ein fleiriluta av føroyingum sum ikki hava innlit inn í granskingina og harvið bera uppá eina skeiva uppfatan av evninum.


Eivind skrivar:

“Mann grevur seg bert ígjøgnum tað, sum er viðkomandi. Tað mest viðkomandi eru staðfestar ástøðir og síðan koma hypotesurnar.

Tá tað umræður søguliga Jesus, so er Q keldan ikki serliga viðkomandi, tí hon kann ikki brúkast til at tíðarfesta nakað sum helst við. 'Q' er ein hypotesa…”

Høgni svarar:

Nei Eivind, hvussu ofta skal eg siga tað, Q er ikki ein hypotesa, Q er eitt ástøði. Og Q er viðkomandi í tí søgukritisku granskingini av tí søguliga Jesus, sum ivleyst fevnir um 80 prosent av viðgerðini. Sjálv søgukritiska bíbliugranskingin er hypotetisk og ástøðilig og er viðgjørd av serfrøðingum har teir flestu ikki eru kristnir. ‘Q’ sum eitt ástøði, hevur í løtuni ómetaligan týdning í hasum høpinum, har granskarir so sum Bart Ehrman m.a. uppfata Q, Markusar Evangeliið, ávís brøv hjá Paulus og Jóhannesar Evangeliið sum óheftar fyrsta árhundra keldur, sum eru grundleggjandi í granskingini av tí Søguliga Jesus. Men tað sum eg leggi dent á er, at ‘Q’ hevur bara ikki tann stóra týdningin fyri tann søguliga Jesus, tá vit viðgera (ikki hypotesurnar) men eisini tá vit viðgera tær søguligu keldurnar. Haldi ikki at Eivind hevur sett seg inn í hendan partin av granskingini.

Saturday, January 28, 2012

Gud og paradoksi av líðing (fyrilestur í Nebo)


Hetta er eitt evnið vit mugu viðgera nógv meiri í framtíðini.

Leinkjan niðanfyri er ein fyrilestur eg hevði í samkomuni Nebo á toftum um evnið Gud og paradoksi av líðing. Fyrilesturin er kanska serliga ætlaður einum kristnum lurtaraskarða og viðgerð serstakliga líðing í lívinum hjá einum kristnum.

Ávaring, eg havi kroyst eina rúgvu av tilfarið niður í 40 minuttir av framløgu.



Vit liva í eini óndari verð:


Slíkar myndir (og eg havi sæð slíkt við mínum egnum eygum) sker seg djúpt í sinnið...satt at siga ger hetta meg svakan.

Men líðing er ikki Guddómiliga fremmant: 


Gud og paradoksi av líðing

Helt altíð at jødiski rabbinarin Aaron Jastrow í grípandi sjónvarpsrøðini 'War and Remembrance', var rættuliga óvísur í sínum avgerðum; avgerðir sum seinni vóru atvoldin til at hann seinni endaði jørðisku tilveru sína í skorteininum í fangatippinum Auschwitz.

Óansæð so kendi maðurin til líðing (so tað forslær). Jastrow hevði ivaleyst úthugsa øll argumentir fyri og ímóti pardoxinum um hví ein alvaldandi Gud loyvir líðing. Leinkjan niðanfyri vísir seinastu talanu hjá Jastrow í synagoguni í Theresienstadt, møguliga dagin fyri at hann og tey seinastu vóru deporteraði til helviti í Auschwitz. Hesa 6 minuttir longu taluna áttu øll kristin og gudloysingar somuleiðis, at hoyrt og tikið til sín, tí hetta er tað svarið sum Bíblian gevur um hendan aldargamla spurningin.

Út frá Bíbilsku søguni um Job, greiðir Jastrow frá loyndarmálinum um líðing. Jastrow lýsir evnið akkurát soleiðis sum eg havi uppfata tað. Og forkláringin er ikki so einkul, polemisk og yvirfladisk sum ateistar oftani gera tað til, og hví skuldi tað?

Tuesday, January 24, 2012

Ateisma og faðirmyndin: Er orsøkin til ateismu sálarlig?


Leinkjan niðanfyri vísir á áhugaverdu hypotesuna hjá Paul Vitz , sum byggjandi á ein hóp av nútímans og søguligum tilfarið vísir á, at ateisma í nógvum førum ikki hevur sín uppruna í vit og skil ella rationalismu, men heldur í sálarligum (psykiskum) orsøkum og uppstendur oftani orsaka av einari torførari familjubakgrund, serstakliga tørvinum av eini tryggari faðirmynd. 
Paul Vitz, sum sjálvar var ateist frá aldrinum 18-38 av persónligum orsøkum, vísir á, at tað er nærum vorðin trendur millum slóðbrótandi ateistar, at hesir hata sín pápa og nógvir enntá faðirmyndina sum heild.

Vitz sum tó leggur áherðslu á, at hendan hypotesan í 1989 var ógrunda, heldur at ateisma í mongum førum er persónligi bardagin við faðirmyndina, atvoldin av eini vánaligari faðirmynd, sum av sálarligum orsøkum síðani førir til hatur av faðirmyndini sum heild, í hesum førinum Gud, sum í Bíbliuni er lýstur sum ein faðir og sjálvandi maskulinur.


Bókin hjá Paul C. Vitz, ‘Faith of the Fatherless: The Psycology of Atheism’, kann keypast á amazon:


Ein onnur góð bók sum hyggur at evninum, er bókin hjá Robert A. Morey: 'The New Atheism and the Erosion of Freedom':

http://www.amazon.com/New-Atheism-Erosion-Freedom/dp/0875523625

Sum kristin eiga vit at vísa ómetaligt forstáðilsi hesum viðvíkjandi. Men eisini so veit eg um tey mongu, sum í Gudi funnu ein góðan faðir og eina góða fyrimynd.

Wednesday, January 18, 2012

Sekulerur hykleriskur hugburður

Hevur gudleyst og sekulert hyklarí umsíðir nátt sítt mál? Nýðliga hava hesir brokka seg um at ASA (Advertising Standards Authority) hevur vraka eina klagu frá 'the National Secular Society' um at ASA virkar mótvegis fríðari expressionismu. Talan er um reklamir og aðrar myndir sum alment beinleiðis niðurgera, spotta og provokera kristin og aðrar religiónir.

Hetta byrjar at blíva rættuliga stuttligt, tí sum ikki einaferð vísa hesir ateistar sín hykleriska holdning. Hesir halda tað verða rætt og jaligt at fyritøkur og felagskapir alment eiga at sleppa at tekja sær við tí mest ósigiliga atburðinum. Harnæst halda hesir at samfelagsbólkurin sum er fyri skotum, bara eigur bukka og boyggja seg, tí hetta er ein formur fyri expressionismu.

Samstundis gallopera hesir gudloysingar áhaldandi í rættin og bløðini, har teir grenja, klaga og brokka seg um at teirra rættindir eru brotin, ikki tí at teirra filosofiski holdningur ella teirra persónligheitir verða álopnar ella niðurgjørdar, men tí hesir ikki klára at síggja uppá ein kross, ella tey 'tíggju boðini' í einum almennum rúmi.

Óansæð hvussu ateistar vilja verja hendan holdningin, við tí muni sum eisini má gerast millum reklamur og tey religiøsu útrykk sum hanga á almennum støðum, so vísir hetta kortini ein ótolerantan hugburð sum tykist halda at øll (inkludera kristin og religiøs) eiga at vælkoma kritik og speireking alt meðan hesi sjálvi ikki eiga rætt sín til almenna expressionismu uppiborna. Týðiligt er tað, at hetta í veruleikanum einki hevur við rættindi og frælsi at gera, men heldur tykist verða eitt propagandastríð.

Veit ikki hvussu ateistar høvdu reagera um tað var ateisma og Darwin sum soleiðis alment vóru skýrd, niðurgjørd, verði tað seg í reklamum, skeltum ella sjónvarpi. Halda vit veruliga Dawkins og aðrir høvdu dansa og tekjunum ella siti og frøtt seg um expressionismu, ella høvdu hesir kanska tiki beinini uppá nakkan og runnið beina leið í rættin, ella lobbia nakrar politiskar-samfelagsligar kreftir?


Tuesday, December 27, 2011

William Lane Craig kritiserar bókina hjá Richard Dawkins 'The God Delusion' í Oxford (2011)

Hetta er so tað videoupptøkan av Oxford áttakinum, har William Lane Craig og fyrireikarirnir høvdu vænta og vóna at Richard Dawkins fór at møta upp og verja vælkenda verk sítt 'The God Delusion'.



Bókin hjá Dawkins, er í mínari verð tað reina møsn, ein desperat og vánaliga roynd hjá einum rættuliga desperatum nýateisti í gevur seg út á eitt økið har hann als ikki grynnir.

Dawkins møtti sum tey flestu høvdu vænta, slett ikki upp. Nakrir av tilhengarunum hjá Dawkins hava forsvara hansara fráveru við avgerð hansara, um ikki at kjakast við kreationistar. Men Dawkins hevur áður sagt seg vilja kjakast við ein og hvønn sum torir, serstakliga ein kalibara av serklassa; her hevði hann so møguleikan.

Aðrir hava av røttum viðmerkt, at Dawkins ikki møtti upp, eftir sum serfrøðisligu eginleikar hansara liggja í lívfrøðini og ikki í heimspekingini og søguni. Rætt, men hví hevur maðurin so vavt seg inn í eitt økið, har hann hevur skriva ein heila bók, eina bók sum enntá gjørdist ein bestseljari.
Um religiónsfrøði og heimspekið ikki eru økið hansara og um bók hansara, sum enntá av fleiri ateistum verður rokna sum bæði vánaliga og villeiðandi, er tað jú eyðsæð at kristnir kjakarir ynskja at diskutera innihaldi av avrikinum. Harnæst kunnu vit av røttum siga at Dawkins er skyldigur, at geva okkum svar uppá polemisku royndinar at útsverta bæði teistar og teismuna.

Avbjóðingin til Dawkins um at kjakast um bókina við William Lane Craig og fráverða hansara, prógvar tí neyvan annað, enn at Dawkins heldur enn fegin vil útgeva skrivaðan propagandalesna sum økir um pengahylin, men tó ikki vil standa til svars fyri sínar ákærur.

So mikið fyri 'the brigths'.

Thursday, December 15, 2011

Richard Dawkins sigur at menniskjalívið ikki er absolut heilagt

Um gudloysi fær fastatøkur á einum samfelagið, hvat virði kemur so at liggja í einum menniskjalívið?

Richard Dawkins sigur, at hetta hevði verði endin á hugburðinum at 'human life is absolutely sacred'.


Hann sigur at sermerki, eigur at liggja í líðing, heldur enn á virði menniskjans. Ivaleyst leggur hann her dent á, fosturtøku og aktiva deyðshjálp. Argumentið liggur eitt nú í, at vit til tíðir, velja at drepa fíggindan um tað tænir einum positivum endamálið.

Eg skilji væl argumentið Dawkins framleggur um neyðugu avgerðina, at taka upp vápnini í ávísum tíðum og umstøðum; eitt nú vildu stríði móti Hitler og Japan undir Seinna Heimsbardaga verið tvey týðilig dømir. Men hevur maðurin rætt í, at hetta samsvarar við nútíðar trendin innan fosturtøku og møguliga aktiva deyðshjálp?

Eg ætli mær ikki at koma stórvegis inná hesi bæði í hesum innleggi. Men vit eru vælvitandi um at Vesturheimurin hevur redusera sítt upprunafólk við 20 prosentum, grunda á 40 ára fosturtøku. Í Svøríki liggur hetta um eina millión, tey seinastu 10 árini (um eg minnist rætt). Í Føroyum kostar fosturtøkan landinum, tveir skúlaflokkar um árið.
Við tosa ikki bara um persónar sum verða fødd við ymiskum brekið (hesi hava í mínari verð somu rættindi sum øll onnur), men eisini um slík, sum annars vildu verði fødd uttan brek. Hesi vildu inkludera okkara núverandi og framtíðar, arbeiðsfólk, læknar, sjúkrasystrar, lærarar, vísindafólk, vinnulívsfólk, serfrøðingar innan økonomi og politik, etc.
Evropa hevur í longri tíð tyst eftir arbeiðsmegi og sum Matthew Wright í Channel 5 sendingi 'The Wright Stuff' segði tað: "var tað ikki fyri stóru innrásini av innflytarum hevði Ongland, í dag ligið á knøunum".

Eisini haldi eg at fosturtøka týðiliga opinberar ein ikki-kristnan hugburð av ábyrgdarloysi. Ómoralur, ótrúðskapur og sjálvsøkni er ein týðandi orsøk..

Eg haldi tí slett ikki, at Dawkinsa analogi við at fara í kríggj er samsvarandi. Eitt nú var seinni heimsbardagi týðandi, eftirsum endamálið var at bjarga menniskjum undan kúgan og líðing. Í tí førinum vóru mong lív tikin av tí einu orsøk, at lívið er absolut heilagt. Eitt sindur mótsigandi, men soleiðis fungerar heimurin vit búgva í.

Men við hesum kann fosturtøka ikki samanberast. Fosturtøka er í flestu førum, eitt úrslit av ábyrgdarloysi og einari flýggjan undan ábyrgd. Hetta er sjálvandi væl skilligt um ein bara hevur 70 ár at liva í og tað sum veruliga geldur er 'eg, mær, mítt'. Tí skilji eg væl at fosturtøka er rættuliga samsvarandi við eina meiri gudleysa áskoðan (sjálvt um eg veit, at ikki allir gudloysingar eru fyri fosturtøku).

Somuleiðis við aktivari deyðshjálp. Tendensurin er ídag, ikki longur bara at veita teimum hjálp at doyggja, sum ikki seta seg før fyri, at liva áhaldandi við pínufullari, deyðiligari sjúku. Tendensurin í nógvum úttalisum, er eisini blivin tann, at eldra ættarliði er blivin ein byrða. Manglandi barnsburður skapir óbalansa og nøkur eru av tí áskoðan, at hesi eldru, kanska áttu at verði eggja til at latið teirra lív, heldur enn at fara á eitt ellisheim har skattakrónurnar frá okkum fáu eftirsitandi, skjótt ikki koma at muna.

Aftur er talan um ábyrgdarloysi og nakað sum er beinleiðis óetiskt.

Eg loyvi mær tí at siga, at óansæð hvussu væl Dawkins argumenterar jaliga fyri einum gudleysum samfelagið, har menniskjalívið ikki er absolut heilagt, eru dømini oftani knýtt at ómoralskum ábyrgdarloysi. Heldur ikki kann maðurin garantera fyri, at markið um etisku virðini ikki verður flutt frá núverandi støðuni, tá hansara dentur á líðing einaferð verður ein holdningur, sum man bara tveitir afturum seg.

Hesin holdningurin hjá Dawkins er tí vandamikil, tí etikur sum ikki er absolutur, kann reduserast og førkast hagar ein vil, og tá kann ein lættliga trakka inní heimin hjá Stalin og Hitler.
Um menniskjan kann reduserast til eina afrikanska apu, ein fisk úr havinum, eina maskinu, ella ein klump av vælskipanum tilfarið, so er lítið høpið í at grundgeva fyri etikki, eftirsum hesin verður mettur subjektivur og tá kann talan verða um meiri enn embryos, ommir og abbar.

Læt ikki Dawkins sannføra teg við hugleiðingum, hann neyvan trýr uppá sjálvur og sum nógvir góðir ateistar ikki trúgva heldur.

Sunday, December 11, 2011

NASA serfrøðingurin og agnostikarin Robert Jastrow: Gud er møguliga til


Ein øtast í løtuni yvir tann manglandi opinleika, vit í løtuni síggja í úttalisum og hugburðinum hjá mongum gudloysingum. Hesin hugburður sum gevur seg út fyri at verða grundaður í fakta, men sum í veruleikanum, eina vísir á desperatu royndina at varveita teirra materialistisku heimsmynd. Hesin hugburður, sum nøkur hava givi heiti 'radical skeptisisma'. 
Hesin gudleysi hugburður tykist í mínari verð, alt ov veruleikafjarður og í nógvum førum mótsigandi og alt ov lítið úthugsaður. Mín persónliga niðurstøða er tí, at ateisturin heldur seg til hendan hugburð og tess argumentir, ikki tí at hetta kann logiskt grundgevast fyri, men tí at ateisturin hevur mikið behov fyri hesum.

Tó mugu vit ásannað, og við gleði, at tað eru serfrøðingar í hesum mainstream akademiska kredsinum, sum heldur ikki trúgva á Gud, men sum óansæð, ikki lukka seg inn í einari verð av ynskihugsan og sum heldur velja at loyva teirra ynskihugsan at vera órógvað av logik og 'common sense' fakta. Ein slíkur var Robert Jastrow, sum doyði í 2008, ein agnostikari og leiðandi vísindamaður hjá NASA, sum eisini gjørdist stovnari og leiðari av ‘NASA Goodard Institute for Space Studies’.

Robert Jastrow



Í bók síni: ‘Until the Sun Dies: A Scientific History of the Universe From the Beginning to the End of Time’, úttalar hans seg um møguleikan av Guds tilveru, útfrá gransking innan stjørnufrøði, upprunafrøði, evnafrøði og lívfrøði.

Um møguleikan av Guds tilveru og gransking inn kosmologi og upprunafrøði skrivar hann:

‘Was it “Thine  all powerful hand that creates the world out of formless matter”? And this last question, more interesting than any other can never be answered; we can never tell whether the hand of God was at work in the moment of creation…(16).

The universe, and everything that has happened in it since the beginning of time, are a grand effect without a known cause (17).

An effect without a cause? That is not the world of science; it is a world of witchcraft, of wild events and the whims of demons, a medieval world that science has tried to banish. As scientists, what are we to make of this picture? I do not know…(17).

Now we see how the astronomical evidence leads to a biblical view fo the origin of the world. All the details differ, but the essential element in the astronomical and biblical accounts of Genesis is the same; the chain of events leading to man commenced suddenly and sharply, at a definite moment in time, a flash of light and energy’ (21).

Áhugavert at hesin agnostiski vísindamaðurin, sum ikki trýr á Gud, metir upprunafrøði og granskan av alheiminum, at vísa á møguligu tilveruna av einum guddómligum skapara, nakað sum vísindin annars hevur roynt at bannað.

Um lívfrøði og yvirnátturliga inngríban skrivar hann:

At Present, science has no satisfactory answer to the question of the origin of life on the earth. Perhaps the appearance of life on the earth is a miracle. Scientists are reluctant to accept that view, but their choices are limited; either life was created on the earth by the will of a being...or it evolved...spontaneously through chemical reaction...The first theory...is a statement of faith...The second is also an act of faith. The act of faith consists in assuming that the scientific view of the origin of life is correct, without concrete evidence to support that belief (52).

Jastrow er opinbart av tí uppfatan, at pástandurin, um at lív er uppruni úr ikki- organiskum evnið, er eins væl eitt dømi uppá trúgv, sum pástandurin, at lív má verða skapt ella tilætla av einari hægri veru.

Thursday, December 8, 2011

Gudleysur hugburður: skeptisisma ella bara reint snævurskygdi?

Tað var ein ateistur, sum eg tosaði nógv við fyri fleiri árum síðani. Hesin var sjálvandi væl vitandi um, at andaligar og ónátturligar hendingar vóru staðfestandi fyri einari heimsmynd, sum ikki hóskaði hansara gudleysa og materialistiska hugburði. Hesin royndi tí á sinnið, við miklum ídni og snildum at burturforklára ymiskar yvirnátturligar hendingar.

Hesin hevði vitja eina kvinnu, sum hevði havt álvarsamar trupuleikar við gongulagnum. Minnist eg rætt mátti hon nýta eitt ávíst slag av skógvum og tiltíðir høkir. Kvinnan hevði verði á einum kristnum møtið har í hon var lekt frá likamliga óførleikanum. Í heimi sínum, vísti hon vini mínum læknaskjøl, myndir, skógvarnar og annað sum prógvaði, at hon einaferð stríddist við hendan ólekjandi likamligan veikleikan. Sjálvandi vóru tað onnur, sum kendu kvinnuna og sum persónliga kundu staðfesta tilburðin. Gudloysingurin fortaldi mær at hann var ráðaleysur hesum viðvíkjandi, at hann metti hetta at verða meiri enn ótrúligligt.

Kortini valdi hann ikki at trúgva myndum, vitnum, læknaskjølum, tólum. Niðurstøða hansara var, at eftirsum hann sjálvur ikki hevði sæð tilburðin, var tilburðurin slett ikki farin fram.

Sjálvandi hugsi eg at persónurin neyvan hevði víst slíkan fjákutan hugburð og desperata skeptisismu, um nøkur deydningahøvd úr plastik ella øðrum tilfarið, vóru løgd á rað og ein yvirhypotetisk søga, bygd á reina giting og ynskihugsandi hugfloð høvdu verði framløgd, um hvussu hesi kopiðir umboðaðu mennandi stigini av apumenniskjum, í einum tíðarskeiðið, sum fevndi seg yvir milliónavís av árum.

Hetta sigur kanska ikki so lítið. Kanska viðkomandi ikki var so skeptiskur sum hann legði upp--hmm, hvat var hann so? 

Motiverandi yvirskeptiskur?



Í samband við tað yvirnátturliga, segði honum frá um eina hending í Onglandi, har eg og ein týskur samverkatrúboðari, vóru farnir á eitt Toronto-rørðslu líknandi møtið.

Sum vit standa uppi og lovsangurin heldur fram, byrja manifestingarnar. Framman fyri okkum standa tvær kvinnur, báðar púru burtur í lovsanginum, við hondunum upplyftum. Knappuliga dettur tann eina aftur eftir, við fullari styrki og slær nakkan við fullari kraft í stólabakið. Nøkur sekund seinni, meðan høvd hennara enn darlar aftureftir í stólabakinum, fellur veninda hennara við somu styrki, eisini við nakkanum í stólabakið---skilji væl hví hetta ber heitið: 'slain in the Spirit'. 

  
Eg lúgvi neyvan tá eg sigi, at eg var sannførdur í at hesar báðar høvdu fingi álvarsamt mein, ja kanska enntá vóru deyðar. So ógvusligur var tilburðurin, at týski vinur mín, mátti til samtalu við eitt slag av sálarlækna-ráðgevara somu vikuna.

Men vóru kvinnurnar deyðar? Ehh...nei! Høvdu tær fingi tað minsta mein, ella merktu tær nakað til pínu eftir tilburðin? Nope! Vóru tær sitandi, eftir stoytin og eftir at hava verði uttan vit í 5-10 minuttir? Ófatiligt sum tað ljóðar, men heldur ikki. Til mína undran, vóru hesar við tað sama uppi á fótum aftur, við upplyftum hondum og tóku lut í lovsanginum--hvussu? Eg hevði hug at seta meg niður og grunda yvir, hvat eg júst hevði verið vitni til, meðan starvsfelagið mín hevði bestan hugin, at sleppa sær út og so langt burtur sum møguligt og skjótast møguligt.

Óansæð hvat ein heldur um at hetta fyribrigdi 'slain in the Spirit', um hetta verður virka av Gudi ella djevulinum, so var hetta ikki ein nátturlig hending.

Ein mátti verða ómetaliga sjúkur í høvdinum, at tíma, tora og kunna kasta seg niður, við nakkanum á eitt stólabak; møguliga eina madrassu, kanska eitt gólv við einum tjúkkum teppið, um ein dugdi at taka stoytin; men spontant á ein stól, við stólabakið? Viðkomandi hevði ivaleyst verið álvarsamt løstaður.

Men kvinnurnar báðar kastaðu seg jú heldur ikki niður, tær vóru vóru slignar niður, við fullari styrkið. 

Eg havi verið á líknandi møtum fyrr, eg havi verið vitni til hvussu fólk detta og verða lofta, og nøkur sum enntá spæla og leggja seg trygt í hendurnar á teimum sum skulu stiga hesum áðrenn tey raka gólvið. Men í hesum førinum var eingin at lofta, einki teppi, einki fyrireika, men heldur ein óvænta og spontan reaksjón sum rakti tveir persónar, nærum samstundis, og bara ein harður stólur at taka ímóti.

Eg stóð eins og týski starvsfelagið mín, skelkaður og málleysur; týðiliga var hetta ikki simpult hysteria, ella eitt tilfeldig av epilepsy. Um hetta var spæl frá teirra síðu, hví vildu hesar risikera, at gjørt sær sjálvum slíkt mein? Hví báðar, heldur enn tann eina? Hvussu kundi eg forklára styrkina í falli teirra og hví og hvussu bar so á, at hvørgin teirra fekk nakað sum helst mein av tilburðinum?

Tá eg greiddi ovurnevnda gudloysingum um hendingina, kendi hann seg enn einaferð noyddan at verja materialistisku heimsmyndina. Hann greiddi frá einum øðrum tilburið, sum hann sjálvur helt verða eina hending av somu nátturu.
Hesin hevði verið í SMS ein leygarmorgum og sá eitt 1-2 ára gamalt barn henga seg út úr einum barnavogni. Og so hendi skaðin, barni datt úr vogninum og slóg høvdið í gólvið.
Við hesum grundgav hann fyri, at hendingin á pinsamøtinum neyvan svaraði til nakað ónátturligt, eftirsum barnið í SMS heldur ikki fekk nakað mein.

Tja…skal eg svara fyri meg, so havi eg verið vitni til verri tilburðir enn hendingina í SMS. Fyri nøkrum árum síðani, í Birmingham var eg vitni til, at ein nýðføðingur, var tveittur út úr einum brennandi bygningi frá aðru hædd. Líttla barnið lendi flat við høvdinum á einum borið, hareftir at allur kroppurin rakti jørðina. Veit ikki um barnið kom heilskapa frá tilburðinum.

Kortini munaði hetta einki móti tí hendingini vit vóru vitni til á møtinum. Barni í SMS hevði ikki langan veg at koma niður og var heldur ikki sligi niður í gólvið við fullari styrkið. Pinkubarnið í brennandi bygninginum er ein hending av øðrvísi kaliber, men kroppurin og høvdið vóru væl innballa og barnið græt sjálvsagt illa-tað fekk also mein. Í hvørgum førið, vóru hendingarnar framdar við tí ynski at skaða seg sjálvan. Í hvørgum førið var talan um eina kraft, sum slóð viðkomandi niður við fullari styrkið, eins og vit sóu á Toronto møtinum.

So hvat hendi á hasum møtinum?

Eg tori ikki og havi ongan rætt til, at bólka allar gudloysingar soleiðis. Men gudleysi vinur mín var yvirskeptiskur og hetta er vorðin ein týðandi trendur, tíðaverri.
Sjálvur haldi eg tað hava stóra týdning at vit eru kritisk og skeptisk, men er slík skeptisisma grunda á motiverandi hugburð, so er einki at vinna uttan at villeiða seg sjálvan.

Hugburðurin hjá hesum gudloysingi var slett ikki skeptiskur, heldur var hann drivin av kritiskum treiskni, totalari desperatheit og reinari býttisligheit. Slíkur hugburður er á ongan hátt vísindaligur ella opinsinnaður.  Líknandi hevur eisini gjørt seg galdandi innan gransking, har í alt tað sum minnur um, ella bara indikerar møguleikan fyri tí yvirnátturliga (so sum tíðarfestingar av Evangeliumskelduni enntá, etc), verður vraka, avnokta, til látursgjørt, prógv ella ikki.

Tá er illa statt við viðger av sannleika og fakta í okkara samfelagið!

Thursday, December 1, 2011

Hevði Darwin Rætt?


Fyrr í árinum tóku Hans Andreas Sølvará og Heðin Lamhauge lut í einum kjakið á ráðstevnuni ‘Er Gud Deyður’. Evnið teirra millum snúði seg serstakliga um vísindina í einum lívsfrøðiligum høpi, við heitinum: ‘Hevði Darwin Rætt’? Eg havi fleiri ferðir havt ætlanir at skriva ávísar viðmerkingar um ráðstevnuna, á blogginum, men kom ongantíð so langt.
Men nú bar tað so á, at Sølvará og Heðin báðir luttóku í einum prátið, í útvarprinum, har í báðir umrøða sjónarmiðini. Hetta innleggi eru nakrar fáar viðmerkingar til tað sum har var framlagt.

Í prátinum avnoktar Sølvará ikki, at menningarlæran er ein vísindalig teori, men ein teori sum hann kortini metir at verða sonn. Sannføringin er bygd, sum hann sigur, á tað nýggjasta innan lívfrøðina, serstakliga nevnir hann metodina hjá Karl Popper, sum er av tí fatan, at um tað ikki hevur eydnast at falsifisera eitt ávíst ástøði, er teoriðin ivaleyst at rokna sum álítandi.
Eftirsum eg ikki eri vísindamaður, fari eg ikki gera meg inn á menningarlæruna á hesum sinni, tó at spurningarnir frá mínari síðu, ivaleyst eru nógvir.
Persónliga haldi eg hesa viðgerð av einum evnið verða praktiska, so leingi ástøði ikki fanatiskt sæð, skal varveitast sum eitt grundleggjandi fakta og tað er mín kensla at so er. 


Eg undrist bara yvir, hví hetta ikki eisini tykist at verða framgangsmátin sum Sølvará og aðrir, fylgja í teirra viðgerð, av eitt nú Evangeliumskelduni, har í hypotesir og ástøðir, sum eru óneyðugar, tíðarvillandi og oftani veruleikafjarðar, flúgva okkum um oyrini. Í høpinum av søguligu granskingini av Evangeliumskelduni, verða hesar hypotesir áhaldandi framlagdar sum vóru tær fakta og søguligu veruleikin oftani kúgaður. Hesar hypotesur og hesi ástøði innan bíbliusøgranskan kunnu jú oftani falsifiserast, alt ímeðan keldutilfarið sum ikki líkar kritikkarinum, kann staðfestast nógv betri enn menningarlæran. Er tað nakar við mær sum varnast mótsøgnina? 

Víðari í prátinum leggur Heðin upp til, at menningarlæran heldur enn at verða væl grundfest, er vorðin væl og virðuliga vard; við øðrum orðum sleppur hon ikki at verða afturvíst. Harnast fastheldur hann, at menningarlæran, sum dregur frá ymiskum vísindaligum økjum og ástøðum, verður eftir hesa samanlegging klødd í ein ávísan ham, hareftir við tí tilgongd, at úrslitandi niðurstøðan verður tulka til at passa einari ávísari heimsmynd; í hesum førðinum tí nátturulistisku, har í Gudurin verður skyldur frá.
Fyri Heðin, er hetta dømi uppá at darwinisman, eftir núverandi tilgongd, er nógv meiri politisk, heldur enn vísindalig.


Persónliga haldi eg, at Heðin í hesum føri, vísur á eina meiri álvarsama og dapra síðu í kjakinum millum darwinistar og tey sum ivast um ástøðið. Her tykist tað at darwinisma er ein meining, sum grunda á ástøði, drívur eitt monopolspæl, har í mótstríðandi síðan, javnan verður demonisera og enntá til tíðir, tvungin at tiga.

Henda dapra myndin er heldur ikki so veruleikafjar. Tað er í hvussu er ein veruleiki, at øðrvísihugsandi, verið tað seg kreationistar ella slík sum hava ivamál um darwinismuna, oftani hava verið úti fyri ómetaligum ágangi í tí akademiska leikpallinum. Jerry Bergman í bókini ‘Slaughter of the Dissidents’, viðgerð ein hóp av slíkum søkum úr USA og talið á dømum, bara í USA, sigst at kunna liggja upp í móti 100.000. Kann hetta forklára tað stóra fleiritalið av evolutionistum og teir fyrimunir og makt hesir hava í granskingini, útgangstøðinum, niðurstøðuni, eftirmetingini og kjakinum?
At hetta er blivi eitt politiskt stríð mótvegis trúgv og religión, sæst eisini týðiliga aftur í úttalisinum hjá kenda vísindamanninum og ateistinum Steven Weinberg, sum einaferð helt fyri: ‘Um vísind kann oyða religiøsu ávirkanina á unga fólkinum, so haldi eg, at hetta møguliga er tann mest týdningarmikla íløga vit kunnu gera’ (Dinesh D’Souza, What’s so Great about Christianity, s.25).
Eg haldi tí, eg kann taka undir við Heðin, tá hann sigur, at darwinisma ídag, oftani tykist at grunda í politikki, ella tað sum vit av røttum kunnu kalla motiv ella maktstríð.

Aðrastaðni í prátinum gerð Sølvará sær galt av ‘fleiritals-argumentinum’. Her hevur hann sjálvandi rætt í pástandinum, at flestu lívfrøðingar ikki eru samdir við Heðin; men skulu vit nú aftur gera okkum galt av fleiritalinum? Hevur fleiritalið altíð rætt? Hevur søgan lært okkum at fleiritalið altíð hevur rætt? Stuttligt, tí eftir at hava kjakast um religión við ikki-kristnar føroyingar í eitt ár, verður sama ‘fleiritals-argumentið’, javnan tikið uppá tal. Tá eg so tiltíðir hætti mær at nýta hetta sama argumentið, gera hesir ikki øðrvísi, enn at vraka argumentið og harvið mótstríða sínari egnu framferð og útgangstøðið.
Sølvará hevur enntá nýtt sama argumentið í einum gudfrøðis-søguligum høpi, í samband við Bíbliutekstin. Men í tí høpinum kann argumentið av fleiri orsøkum, slett ikki altíð nýtast og um tað kann og vit kunnu yvirføra hendan saman holdning til menningarlæruna eisini, so fer ivi mín um menningarlæruna bara at økjast munandi meiri.

Í samband við pástandin hjá Heðin, at menningarlæran er blivin partur av einum politiskum maktkampi, svarar Sølvará at menningarlæran hevur verið nýtt politiskt av social-darwinistum. Men leggur hann aftrat, at atomfrøði eisini kann brúkast til gott og ilt, sum tí sigur líka lítið um veruleikan av menningarlæruni sum atomvápn siga um atom.
Veit tó ikki heilt, um hatta var tað sum Heðin meinti við, men eg kann fara skeivur. Haldi at Heðin vísti á, at darwinisma hevur verið brúkt politiskt, í tann forstand, at ástøði hevur skula staðfest ella grundgivi fyri einari nátturligari tilveru, har Gudurin antin er uttanfyri, ella slett ikki eksisterandi. Fyri nógvar social darwinistar, er hetta sjálvsagt eitt útgangstøði, men fyri nógvar darwinistar, er hesin holdningur, sum heild, ivaleyst eisini generelt ráðandi.
Í hesum sambandi, hevur tað hevur verið nógv kjakast á ‘Kristindómur Svarar’, um at menningarlæran hevur etiskar trupuleikar við sær. Hetta kemur oftani til sjóndar innan social darwinismu og er eftir Dawkins at døma, ein dapur veruleiki sum óansæð socialdarwinismu ella ikki, hvílir undir ástøðinum.
Her hava mong sjálvandi kritisera menningarlæruna og lýst ástøði, sum bæði óetiskt og sosialt vandamikið. Hetta var eitt nú tann stóra fløkjan, sum kommunistarnir máttu loysi seg úr, eftir at hesir í teirra tekstum myndaðu samfelags tilgongdina og etik, við nátturligu menningina lýsta av Darwin og øðrum og eirindaleysu ‘survival of the fittest’.

Eg eri tó púra samdur við Sølvará, at hetta ikki vísir darwinistiska ástøðinum aftur, men eg geri meg kortini ikki heilt klókan uppá analogiði, tá hann leggur dent á, at atomgransking eins væl og menningarlæran kann nýtast til gott og ilt.
At darwinisma var nýtt at greiða frá rættari samfelagstilgongd, er ein týðiligur trendur í mongum 19-20 ølds tekstum. Veit ikki heilt, hvussu etisk, social-samfelags filosofi, har í menniskjasamfelagið, sum annars kann eftirapa seg tilgongdini í menningarlæruni, kann eftirapa seg atburðinum hjá atomum og hví vit yvirhøvur skuldu? Men hetta var nú ikki tað haldi eg, sum Heðin kom inn á kortini.

Gleði meg at fylgja við kjakinum í framtíðini og vóni at kjakið verður áhaldandi.

Lurta eftir prátinum á Kringvarpinum:

http://www.kringvarp.fo/Archive_Articles/2011/11/29/Hevi%20Darwin%20rtt

(onkrar broytingar eru gjørdar í hetta innleggi)

Tuesday, November 1, 2011

Gud og alheimarnir

Í hesum innlegginum, fari eg at framleggja nakrar hugleiðingar um Gud og multiversir.  
Sum eitt alternativ til eina guddómliga orsøk til uppruna alheimins, hava summi argumentara fyri einari ævigari kosmologiskari ‘inflations teori’. Um vit líka leggja 'Steady State Theory' tílsíðis eina løtu, so kemur hetta kemur tætt uppá og verður av eitt nú summum ateistum, kombinera við tað sum rúmdargranskarir kalla ‘multiverses’ (fleiri alsheimar) og sum eg fari at kalla multiversir. Hypotesan sum samanknýtur 'æviga inflatión' og multiversir leggur upp til, at okkurt økið av rúmd og tíð altíð er og hevur verið til. 
Harnæst verður lagt upp til, sum hypotesan sum multiversir vanliga undirbyggir, at okkara alheimur var settur ígongd av og úr einum øðrum alheimi; við øðrum orðum eitt dóttirunivers føtt av einum móðiruniversið (Davies, God and the New Physics, s.42).
Vísindafólk í vísa hesum áhuga, ger mikið burturúr, at viðgera invortis nátturuna av hesum universum og tess lógir, í antin knýta ella fráskilja hesi. Hetta er eitt annað evnið, sum hevur ført til mikla spekulatión millum fysikarir, rúmdargranskarir og filosofar.
Her verður spekulera í, at hesi (móðir og dóttir) bæði vildu verði upphildin av hvør sínum fysisku lógum, men kortini deila rúmdartíð frá einum økið av ómetaliga høgari orku rúmdartíð (Adams and Laughlin, The Five Ages of the Universe, s. 201; sí eisini Davies, God and the New Physics, pp. 40-2).
Her gera ávísar hypotesur seg galdandi: 1) tilgongdin er ævig ‘infinite’ (Adams and Laughlin, The Five Ages of the Universe, p. 201; sí Gribbin, In Search of the Edge of Time, p. 233 and Davies); 2) tilgongdin hevur sín uppruna í einari fyrsta-uppruna Big Bang ‘initial first caused’ (Andrei Linde, Self-Reproducing Inflationary Universe, í The Scientific American: Book of the Cosmos,  p. 392). Báðar áskoðanir gera seg annars galdandi millum vísindafólk og í kjakinum millum teistar og ateistar í samband við uppruna alheimsins, óheft av hypotesuni um multiversir.
Í samband við gudloysis áskoðan, so kundi ein í fyrstu sift pástaði, at hypotesan grundgav fyri einari ateistiskari áskoðan, nemliga at móðiruniversi hevjar seg so langt upp um menniskjans førleikar at gera kanningar, eftirsum alheimarnir eru atskildir og teirra lógir ymiskar, at ein ógreið ikki-guddómlig forkláring kann liggja aftanfyri uppruna og tilveru (Davies, God and the New Physics, s.42). Hetta halda summi ger upp við stóra paradoksi um ‘fyrstu orsøkina’ og tíðskil er argumenti um Gud ógrunda (Davies, s.41-42). 
Men Davies viðgongur tó (og hetta er av týdningi), at óansæð um slík hypotesa leggur upp til, at Gud er óneyðugur, so grundgevur hypotesan á ongan hátt fyri, at ein slík tilvera, ein slíkur uppruni og slík tilgongd eru møgulig (Davies, s.41).

Hvussu babyuniversir kunnu uppstanda
Men um tað nú skal grundgevast fyri multiversum, hvussu hevði eitt slíkt babyunivers upprunaliga verið sett ígongd? Her heldur Davies at nóg mikil hitið í móðiruniversinum, møguliga kundi ísett eina slíka tilgongd, har eins og ein minnið bobbla expanderaði frá eini størri, soleiðis kundi partur av universinum broti seg frá uppruna universinum og uppstaði sum eitt nýtt universi (Davies, s.43). Ein annar spekulantur, Stephen Hawking hevur framlagt eina aðra version. Uppskot hansara fevnur sjálvandi um 'svørt hol', har hann framleggur at teir partiklar sum ‘svørt hol’ súgva í seg, vildu í einum ‘singularity punktið’ verið sendir út aftur í forminum av babyuniversum sum enntá megna at uppihalda sær sjálvum.

Tað er sjálvsagt ómøguligt at grundgeva fyri slíkari hypotesu, og Hawking fastheldur ikki, at hetta styrkir hugsjónina um multiversir. Sjálvur heldur hann at slíkar smáar verðir einafer vildu slutta seg til rúmdartíðina av móðiruniversum, við tí úrsliti, at tær svunnu inní ómetaliga lítil svørt hol sum tilsíðst evaporeraðu (Hawking, Black Holes and Baby Universes, s. 105-14; sí eisini Hawking, A Brief History of Time, s. 105-20). Fyri at yvirspekulera kunnu vit eisini nevna Gribbin sum skjýtur upp, at hesir alheimar ikki evaporera, men veruliga kunnu bróta seg frá móðiruniversinum, tó at hesir kortini upphalda seg sjálvstendiga í móðiruniversinum og skapa sína egnu rúmdartíð og dimensión, við øðrum orðum er tað ikki rein rúmd men rúmdartíðin sum expanderar (Gribbin, In Search of the Edge of Time, s. 230-2, 233).

Veikleikar við hypotesuni (í ateistiskum høpið)
 Tað eru tó fleiri veikleikar við hypotesuni, serstakliga um hon skal grundgeva fyri tí ateistisku áskoðanini. Fyri tað fyrsta, so megnar hypotesan  líka lítið sum ‘Steady State ástøði’, at kombinera æviga tíð við eina søgu sum er heft at orsøkum. Við øðrum orðum, er tað meiri logiskt, at talan enn um eina tilgongd hefta at einari kosmologiskari søgu sum er ‘finite’; tað vil siga: sum ikki er ævig og hevur ein uppruna. Hetta frátekur tí ikki paradoksi um ‘fyrsta upprunan’ (Linde, Self-Reproducing Inflationary Universe,  in The Scientific American: Book of the Cosmos,  p. 392).
Harnæst kunnu vit sipa til Hawking. Um hansara hypotesa skal takast við, so má ein hava í huga, at talan er um partiklar í hann sjálvur ikki roknar fyri at verða veruligar. Hypotesan hjá Hawking fastheldur jú, at teir partiklar sum svørt hol súgva inn í seg enda í veruligari tíð og halda á í íhugsaðari tíð tá hesir verða útsendir aftur (Stephen Hawking, Black Holes and Baby Universes, pp. 105-14).
Fyri tað triðja, um talan er um at multiversir í samband við útihýsan av Gudinum, so fellur hendan royndin eisini. Ateistar munnu neyvan hava gjørt sær far um, at tað eru teistar sum halda væl um multiversir. Í bókini hjá Lee Strobel, ‘The Case for a Creator’, nevnir Strobel teistin Collins, sum hevur roynt at kombinera tey ymisku fysisku og kosmologisku ástøðini, so sum ‘inflation field’, convertering av orku til vanligan massa og variation í fysisku konstantunum sum neyðugir í ein pre-alheimi, fyri tryggja eina áhaldandi tilgongd (Strobel, The Case for a Creator, p. 173;). Collins fastheldur at hetta er  ein mekanisma, virkandi álíka einari breyðmaskinu, neyðugt fyri at tryggja eitt onkursvegna skipa univers eins og okkara (Strobel, 177). Torið tó ikki at siga, at Collins hevur framt nakað logiskt gjøgnumbrot. Hartil má tó sigast, at um andstøðan mótvegis teismuni, internet toymi ‘Infidel.org’ á heimasíðu teirra, skal takast í álvara, so er Collins kritiseraður fyri ikki at hava fullført sína doktaragrad í evninum. Men Collins er so bara tann eini teisturin, sum fastheldur at multiversir eru tekin uppá  ID (intelligent design).
Tað fjórða mótargumentið (um nú multiversir skulu eitast fyri at grundgeva móti teismu) liggur í tí sjokerandi veruleikanum at fleiri religiónir halda fast við tí áskoðan at tað eru fleiri alheimar. Talmudin og Koranin sipa til sjey himlar og Bíblian sipar til fleiri himlar (A. Cohen, Everymans Talmud (London: J. M. Dent & Sons Ltd, 1949),  p 31; Koranin (Sura 65: 12) og Esaias 42: 5). 

Mín stutta niðurstøða higartil, er at multiversir ikki vísindaliga kunnu prógvast ella grundgevast fyri. Tó sum ein teistur, kristin og ein sum trúgvi Bíbliuni, so eru multiversir partur av mínari trúðardoktrinu. Persónliga síggi eg ikki hvussu multiversir grundgeva mótvegis Gudi. Dugi heldur ikki at síggja hvussu ein slík tilgongd logiskt sæð skal roknast fyri at verða ævig og óheft av einum Skapara. 

Thursday, October 6, 2011

Willam Lane Craig í UK: fleiri ateistar hoppa av


Tað er eingin loyna, at radikali gudloysingurin Richard Dawkins, hvørki hevur førleikan, argumentini, tíðansheldur torir at kjakast við kristna trúarverjan William Lane Craig, nú í oktober, tá fyrilestratúrurin hjá Craig verður í Onglandi (um Gud vil).

Á túrinum hjá Craig vóru tað annars tveir enskir ateistar, sum væl tordu at taka mannin uppá seg. Poly Toynbee, presidenturin av British Humanist Association og íðin kritikkari av religión. Og seinna umboðið fyri ateistiska sjónarmiðið, gudloysingurin og høvundurin A.C. Grayling.

Hesi kjakini vóru upprunaliga partur av túrinum hjá Craig, og atgongumerkir eru long seld. Eg skrivi 'vóru', eftirsum vit júst eru vorðin kunnað um, at bæði Toynbee og Grayling hava bakka út. Við øðrum orðum: í løtuni er okkum vitandi, eingin leiðandi ateistur í Onglandi, sum hættar sær í holt við William Lane Craig.

Toynbee sigur um hennara avgerð:

“I hadn't realised the nature of Mr Lane Craig's debating style, and having now looked at his previous performances, this is not my kind of forum”.

Toynbee vísir í hvussu er ómetaliga erligheit, harafturímóti velur Grayling at háða Craig og lýgur enntá um, ikki at hava kjakast við Craig í Oxford, fyri seks árum síðani, tá hart leikaði á. Eg má tó viðganga, at eg eri ikki heilt klárur yvir, um Grayling absolut sýtir fyri at kjakast, ella um maðurin sýtir fyri at kjakast um upprunaliga evnið, sum er ateisma og moralur. Men tað átti jú at kunna lati seg gjørt, ella hvat?

Eg má siga at hetta undrar meg eitt sindur. Ateistar chanta áhaldandi um óførleikan hjá kristnum at kjakast við gudloysingar, men nú er onkursvegna ólag komi í propagandamiðstøðina.

Dawkins hevur tó møguleikan líka til endan. Tann 25 oktober er Craig settur til at hava ein fyrilestur í Oxford, har hann fer at afturvísa mongu argumentunum hjá Dawkins í bókini 'The God Delusion'. 

Mær vitandi verður eitt pláss á pallinum sett av til Richard Dawkins, um maðurin nú einaferð skuldi tora at møtt upp. Tað hevði verði ómetaliga gott, um bara ein talsmaður fyri ateistiska sjónarmiðið kundi lagt sína rødd til.

Um William Lane Craig lesa vit:

William Lane Craig is Research Professor of Philosophy at Talbot School of Theology, California. He has debated leading atheists the world over including Anthony Flew, Lewis Wolpert, Christopher Hitchens, and most recently Sam Harris, who described him as“the one Christian apologist who has put the fear of God into many of my fellow atheists.”Following the debate with Hitchens, an atheist website concluded that Craig had“spanked Hitchens like a foolish child.”

Við øðrum orðum, at luttaka í einum kjakið við William Lane Craig, kann føra til, at ein tapur so dyggiliga. Man ikki hetta verða høvuðsorsøkin til at Dawkins, Toynbee og Grayling ikki vilja møta manninum?

http://www.bethinking.org/what-is-apologetics/introductory/british-humanists-take-to-the-bunkers.htm

---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Heini Reinert hevur akkurát viðmerkt, at einki kjak hevur verið planlagt millum Craig og Grayling, heldur er støðan tann, at Grayling, eins og Dawkins, sýtir fyri at kjakast. Eg haldi at Heini hevur rætt í hesum. Tó undrar tað meg enn, at Dawkins og Grayling sum báðir eru leiðandi innan humanistiska rákið, lata hendan frálíka møguleikan fara frá sær.

Saturday, October 1, 2011

Richard Dawkins stingur halan millum beinini

Mong gleða seg ómetaliga til røðutúrin sum William Lane Craig skal gera í Onglandi nú í oktober. Eg má annars líka kunnað lesaran, um mínar royndir at fáa Craig til Føroyar, men tað gekk bara ikki.

Mong, bæði gudsavnoktarir og teistar eru eisini varðin yvir tað dilemma sum vælkendi ateisturin Richard Dawkins hevur vavt seg inn í. Tí William Lane Craig hevur leingi vilja kjakast við Dawkins og hevur avbjóða hesum gudloysingi av til kjak í áravís. Men at taka lut í einari slíkari stórhending, tykist Dawkins ikki at vilja samtykja í. Heldur hevur hann í fleiri ár valt at stinga halan millum beinini og renna.

Mong, eisini ateistar, harmast sjálvsagt um tilgongdina og eru komin til tað niðurstøðu, at Dawkins í løtuni uppførir seg sum ein ordiligur ræðuskítur (fyri at nýta orði úr føroysku orðabókini, fyri coward). Sjálvur haldi eg, at hetta er ein upplagdur møguleiki hjá Richard Dawkins.

Dawkins hevur jú sjálvur lagt upp til slík almenn kjakforumir og slíkar ráðstevnur og eisini tað lyfti, um at vinna sigur á teistisku mótstøðufólkunum. Eisini hevur avbjóðingin frá William Lane Craig ljóða leingi, í áravís (mær vitandi), og mær vitandi, kann ikki sigast, at talan er um samanstoyttin, ella eina hólmgongu millum ein Dávid og Goliat, men heldur ein Goliat vs. Goliat.

Er Dawkins so ein ræðuskítur? Torið í hesum førið ikki at verða ov avgjørdur; men eitt veit eg, Dawkins hevur nýtt stór orð um at kjakast og vinna, so nú fáa vit at síggja.

Youtubi niðanfyri, er absolut vert at síggja, tað gevur eitt ótrúliga gott og skemtingarsamt innlit og summirat av støðuni:


Sí annars meiri á trúarverju blogginum:

Prát millum Antony Flew og Gary Habermas


Ein áhugaverdur dialogur millum ex-ateistin Antony Flew og heimskenda kristna trúarverjan Gary Habermas, á blogginum: Evangelical Philosophical Society.

Prátið millum hesar báðar, sera gløggu og hugsandi menninar, fór fram í 2004 og fevnir um hópin av evnum, so sum uppruna alheimsins og lívsins, Guds eksistens, 'vitugt snið' (intelligent design), teismu og deismu og annað.




Ein áhugaverd strofa hjá Antony Flew er orða soleiðis:

Absolutely. It seems to me that Richard Dawkins constantly overlooks the fact that Darwin himself, in the fourteenth chapter of The Origin of Species, pointed out that his whole argument began with a being which already possessed reproductive powers. This is the creature the evolution of which a truly comprehensive theory of evolution must give some account. Darwin himself was well aware that he had not produced such an account. It now seems to me that the findings of more than fifty years of DNA research have provided materials for a new and enormously powerful argument to Design.

Wednesday, July 13, 2011

Sekularistar banna Kristindómi men loyva islamskari bøn

Hetta var tað sum eg bíðaði eftir, sekularistar eru nú fyri islamskari bøn á almennum stovnum.

Hetta vísir:

1) Sekularisma er anti-kristilig (hetta er eingin loyna)

2) Sekularisma er ov veik fyri teimum kreftunum sum nú flyta inn í vesturlendska samfelagið. Sjálvt um sekularisma er anti-kristin og enntá materialistisk, er hon kortini pro-islam; logiskt? Nei!  (trúgv tí ella ikki men í USA hevur sekularisma evangelisera fyri Islam á almennum skúlum útyvir 10 ár. Óansæð mótstøðu og klagu frá óttafullum kristnum foreldrum hava kristnu børn teirra, verið tvungin at siga shahada (játta Islam sum einastu sonnu religiónina) og at hugsa sum muslimar í útvið eina viku, og ja (believe or not) enntá at læra positivt um 'jihad'.

Sekularistar hava í hesum føri sligi hart niður á tey sum seta seg í móti, og hava í hesum føri valt at bróta við annars harða normin um at skilja religión frá statinum. Í Islam er religión og statur eitt og tað sama)

3) Eru sekularisma og Islam bara ein og tann sami andi, frá somu anti-kristiligu keldu? Hetta er ein ekstremur spurningur, men hvat læra vit annars av tilgongdini?

Minnist væl, tá hesar somu kreftur løgdu á kristnar næmingafelagskapir í Onglandi, bara tí at kristin ikki vildu loyva eina gudleysa infiltrering á CU leiðsluni. Her avgjørdi universiteti at banna kristna felagskapinum. Slík viðferð var ikki framd móti humanistiska næminga felagskapinum ella tí islamska, sum tá var undir mistanka fyri at rekrutera terroristar.


http://blog.beliefnet.com/on_the_front_lines_of_the_culture_wars/2011/07/canadian-school-bars-christian-prayers-but-allows-muslim-prayertime-in-cafeteria.html

------------------------------------------------------------------------------------------------

Jákup Lutzen (limur í Gudloysi) hevur akkurát gjørt nakrar viðmerkingar til hendan postin á Gudloysi blogginum.

Jákup skilir fyrst og fremst ikki sambandi, millum hendingina og sekularismu. Satt at siga skilji eg ikki heilt hvussu hetta skal verða so torført. Tað var grunda av teimum sekuleru kreftunum at kristin bøn var banna úr skúlum í Kanada.
Mær vitandi, var eisini lagt upp til at almennir skúlar, ikki skulu nýtast í nøkrum religiøsum týdningi. Við øðrum orðum nýtsla av einum rættuliga almennum rúmi, eitt nú eini kantinu er ikki rætta plássi til nakran religiøsan aktivitet. Her kann eg sipa til fleiri hendingar, har kristin í pritavum samtalum og ikki í almennum rúmum (so sum einari kantinu) eru blivin útvíst ella ámint, fyri nógv minni.

Jákup heldur at avgerðan hjá skúlaleiðsluni má skiljast í samanhenginum av at fleiritalið av næmingunum eru muslimar. Hmm, er tað ikki so, at nógvar av sakunum, í eitt nú USA komast av at fleiritalið eru kristin og tó verða hartaði og álopin av sekularistum, tó at bøn og religión lokalt hevur spælt ein týðandi leiklut í síðani skúlin byrjaði?

Jákup leggur eisini dent á at kristin hava miðskilt sekularismuna sum eina anti-kristiliga rørðslu. Eg veit ikki hvat ein skal siga til eina slíka viðmerking, ein rørðsla sum ikki vil møtast á hálvari leið og sum heldur bannar bøn, religión frá tí almenna rúminum og almennum stovnum, og hareftir hóttir við handtøku, rættargongd og revsing, fyri síðani at fastleggja frálæru og filosofi uppá eina materialistiska heimsmynd, er heilt avgjørt anti-kristilig av nátturu--veit ikki hvat eg og onnur skulu hava miðskilt.

Ein fer neyvan at siga við ein jøda at nazistar ikki vóru og eru rasistar og jødahatarir, teir ynskja bara ikki samfelagi skal ávirkast av jødamentan--hmm.

Jákup skilir heldur ikki hvat sekularisma og materialisma hava at gera hvør við annað, men eg eri vísir í at hann fult væl er greiður yvir at tað er materialistiska heimsmyndin sum sekularisma umboðar í tí almenna.

Og fyri at svara Jákup um sambandi millum sekularismu og Islam, so kann eg bara siga, sum eg eisini áður havi sagt, at eg skilji heldur ikki samanhengin.

Skjóti bara uppá at sekularisma í veruleikanum bara er anti-kristilig.

Monday, July 11, 2011

Europa Ráði verja Menningarlæruna

Helt ikki neyðugt var, at gera so mikið burturúr og at fara so víðgongt og harðliga til verka fyri at verja eina so væl grundgivna og prógvaða, vísindaliga niðurstøðu. 

Ella?

Europa Ráðið hevur so viðtiki at verja menningarlæruna og halda fast uppá at aðrar meinningar í kritisera ella hótta páhaldi í núverandi niðurstøðuni eru brot á mannarættindini, eftirsum onnur ástøðið og aðrar áskoðanir hótta tryggleikan í okkara samfelagið onkursvegna.

Eggja verður til:
 
  • At myndugleikar fara til verka.
  • At vit uppøsa fjøldina.
  • At vit ikki vísa opinleika og tolsemi
  • At skapa hugburðin at opinleiki og tolsemi eru skaðilig. 

http://assembly.coe.int/Main.asp?link=/Documents/WorkingDocs/Doc07/EDOC11297.htm

Grundgevingar fyri avgerðini sum ávirkandi røddir í Europa hava tikið, kunnu lesast í hesum skjalinum:


SummaryThe theory of evolution is being attacked by religious fundamentalists who call for creationist theories to be taught in European schools alongside or even in place of it. From a scientific view point there is absolutely no doubt that evolution is a central theory for our understanding of the Universe and of life on Earth.
Creationism in any of its forms, such as “intelligent design”, is not based on facts, does not use any scientific reasoning and its contents are pathetically inadequate for science classes.
The Assembly calls on education authorities in member States to promote scientific knowledge and the teaching of evolution and to oppose firmly any attempts at teaching creationism as a scientific discipline.
A.       Draft resolution1.       The Parliamentary Assembly is worried about the possible ill-effects of the spread of creationist theories within our education systems and about the consequences for our democracies. If we are not careful, creationism could become a threat to human rights, which are a key concern of the Council of Europe.
2.       Creationism, born of the denial of the evolution of species through natural selection, was for a long time an almost exclusively American phenomenon. Today creationist theories are tending to find their way into Europe and their spread is affecting quite a few Council of Europe member states.
3.       The prime target of present-day creationists, most of whom are Christian or Muslim, is education. Creationists are bent on ensuring that their theories are included in the school science syllabus. Creationism cannot, however, lay claim to being a scientific discipline.
4.       Creationists question the scientific character of certain items of knowledge and argue that the theory of evolution is only one interpretation among others. They accuse scientists of not providing enough evidence to establish the theory of evolution as scientifically valid. On the contrary, they defend their own statements as scientific. None of this stands up to objective analysis.
5.       We are witnessing a growth of modes of thought which, the better to impose religious dogma, are attacking the very core of the knowledge that we have patiently built up on nature, evolution, our origins and our place in the universe.
6.       There is a real risk of a serious confusion being introduced into our children’s minds between what has to do with convictions, beliefs and ideals and what has to do with science, and of the advent of an “all things are equal” attitude, which may seem appealing and tolerant but is actually disastrous.
7.       Creationism has many contradictory aspects. The “intelligent design” theory, which is the latest, more refined version of creationism, does not deny a certain degree of evolution but claims that this is the work of a superior intelligence and not natural selection. Though more subtle in its presentation, the doctrine of intelligent design is no less dangerous.
8.       The Assembly has constantly insisted that science is of fundamental importance. Science has made possible considerable improvements in living and working conditions and is a not insignificant factor in economic, technological and social development. The theory of evolution has nothing to do with divine revelation but is built on facts.
9.       Creationism claims to be based on scientific rigour. In actual fact the methods employed by creationists are of three types: purely dogmatic assertions; distorted use of scientific quotations, sometimes illustrated with magnificent photographs; and backing from well-known scientists, most of whom are not biologists. By these means creationists seek to appeal to non-specialists and sow doubt and confusion in their minds.
10.       Evolution is not simply a matter of the evolution of humans and of populations. Denying it could have serious consequences for the development of our societies. Advances in medical research with the aim of effectively combating infectious diseases such as AIDS are impossible if every principle of evolution is denied. One cannot be fully aware of the risks involved in the significant decline in biodiversity and climate change if the mechanisms of evolution are not understood.
11.       Our modern world is based on a long history, of which the development of science and technology forms an important part. However, the scientific approach is still not well understood and this is liable to encourage the development of all manner of fundamentalism and extremism, synonymous with attacks of utmost virulence on human rights. The total rejection of science is definitely one of the most serious threats to human rights and civic rights.
12.       The war on the theory of evolution and on its proponents most often originates in forms of religious extremism which are closely allied to extreme right-wing political movements. The creationist movements possess real political power. The fact of the matter, and this has been exposed on several occasions, is that the advocates of strict creationism are out to replace democracy by theocracy.
13.       All leading representatives of the main monotheistic religions have adopted a much more moderate attitude. Pope Benedict XVI, for example, as his predecessor Pope John-Paul II, today praises the role of the sciences in the evolution of humanity and recognises that the theory of evolution is “more than a hypothesis”.
14.       The teaching of all phenomena concerning evolution as a fundamental scientific theory is therefore crucial to the future of our societies and our democracies. For that reason it must occupy a central position in the curriculum, and especially in the science syllabus. Evolution is present everywhere, from medical overprescription of antibiotics that encourages the emergence of resistant bacteria to agricultural overuse of pesticides that causes insect mutations on which pesticides no longer have any effect.
15.       The Council of Europe has highlighted the importance of teaching about culture and religion. In the name of freedom of expression and individual belief, creationist theories, as any other theological position, could possibly be presented as an addition to cultural and religious education, but they cannot claim scientific respectability.
16.       Science provides irreplaceable training in intellectual rigour. It seeks not to explain “why things are” but to understand how they work.
17.       Investigation of the creationists’ growing influence shows that the arguments between creationism and evolution go well beyond intellectual debate. If we are not careful, the values that are the very essence of the Council of Europe will be under direct threat from creationist fundamentalists. It is part of the role of the Council’s parliamentarians to react before it is too late.
18.       The Parliamentary Assembly therefore urges the member states, and especially their education authorities, to:
18.1.       defend and promote scientific knowledge;
18.2.       strengthen the teaching of the foundations of science, its history, its epistemology and its methods alongside the teaching of objective scientific knowledge;
18.3.       make science more comprehensible, more attractive and closer to the realities of the contemporary world;
18.4.       firmly oppose the teaching of creationism as a scientific discipline on an equal footing with the theory of evolution by natural selection and in general resist presentation of creationist theories in any discipline other than religion;
18.5.       promote the teaching of evolution by natural selection as a fundamental scientific theory in the school curriculum.
19.       The Assembly welcomes the fact that, in June 2006, 27 Academies of Science of Council of Europe member states signed a declaration on the teaching of evolution and calls on academies of science that have not yet done so to sign the declaration.
Kemst hettar av at mann er farin at kenna hitan? At røddir vilja verða menningarlæruni ímóti ikki eina av meiri ella minni religiøsum áðum men av socialum áðum og kanska enntá innvortis vísindaligum áðum. 

Tað hjálpir neyvan heldur at Islam er í vøkstri, at hugtakið Gud er vaksandi innan heimspekiliga økinum, at fleiri og fleiri hugsandi og vísindafólk koma út úr skápinum sum ID tilhengarir og at ovurhonds vesturlendingar so spakuliga venda sær til meiri andaligar tulkingar av tilveruni. 

Vegurin frammeftir sum hesir verjar fyri menningarlæruni síggja fyri sær, er tí ikki erlig gransking ella erligt kjak men heldur verja. Her velur man tí heldur at fremja akademiskan ágang, at taka áskoðanir í rættin (Dover) og úthýsa, svartlista og hótta granskarir og lesandi sum ditta sær at hugsa opið ella øðrvísi. 

Og hetta kallar man vísindi í hesum døgum. 

Haldi at mong kristin ikki hava áhuga í at yvirtaka vísindina, men heldur at uppliva erliga og opna gransking og erligt kjak, heldur enn óvísindaliga og ótolynta hugburðinum niðanfyri: 
"91. With creationism today, we are witnessing a growth of modes of thought which, the better to impose religious dogma, are attacking the very core of the knowledge that we have built up little by little concerning nature, evolution, our origins and our place in the universe. There can be no doubt that this is a serious attack on human rights."
Samsvarar akkurát við hugburðin í hesum døgum: vit nýtast ikki at hugsa, granska ella kjakast, øs bara fjøldina upp.

Hvussu í allari tí víðu verð kann skapanarvísind ella ID verða eitt álop á mannarættindir? 

"92. There is a great risk of a serious confusion being introduced into our children’s minds between what has to do with convictions, beliefs and ideals and what has to do with science, and of the advent of an “all things are equal” attitude, which may seem appealing and tolerant but is actually extremely harmful."
Eg sigi bara "wow"

Toleransi og opinleiki eru also skaðilig; havi øll fingi tað við?
"104. A detailed study of the growing influence of the creationists shows that the discussions between creationism and evolutionism go well beyond intellectual disputes. If we are not careful, the values that are the very essence of the Council of Europe will be in danger of being directly threatened by the creationist fundamentalists. It is part of the role of the Council’s parliamentarians to react before it is too late."
Hvør reaktión? 

Her eru kjak og opinleiki ikki vælkomin og ræðandi er tað at reaktiónin skal verða lógargevandi og politisk: 

"The Parliamentary Assembly therefore urges the member states, and especially their education authorities, to..."

Vísindi og sannleiki er harvið vorðin ein stats spurningur heldur enn søkjanin eftir sannleika.